USTAWA O OCHRONIE ZWIERZĄT

Dz.U.97.111.724 – tekst

Dz.U.97.111.724

1998-09-01zm.Dz.U.97.88.554

1999-01-01zm.Dz.U.98.106.668

2000-02-23zm.Dz.U.00.12.136

 

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.

(Dz. U. z dnia 23 września 1997 r.)

 

Rozdział 1

Przepisy ogólne

 

Art. 1

1.1 Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie  jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę.

1.2 W sprawach nie uregulowanych w ustawie do zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rzeczy.

1.3 Organy administracji publicznej podejmują działania na rzecz ochrony  zwierząt, współdziałając w tym zakresie z odpowiednimi instytucjami i  organizacjami krajowymi i międzynarodowymi.

 

Art. 2

Ustawa reguluje postępowanie ze zwierzętami:

1) domowymi,

2) gospodarskimi,

3) wykorzystywanymi do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych,

4) używanymi do doświadczeń,

5) utrzymywanymi w ogrodach zoologicznych,

6) wolno żyjącymi (dzikimi),

7) obcymi faunie rodzimej.

 

Art. 3

W celu realizacji przepisów ustawy właściwe organy administracji  rządowej i samorządu terytorialnego współdziałają z samorządem  lekarsko-weterynaryjnym, Państwową Inspekcją Weterynaryjną oraz z innymi  instytucjami i organizacjami społecznymi, których statutowym celem  działania jest ochrona zwierząt.

 

[break]

Art. 4

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) doświadczeniu na zwierzęciu – rozumie się przez to wykorzystanie  zwierzęcia do celów naukowych lub dydaktycznych, mogące u niego  spowodować uszkodzenia ciała lub inne zaburzenia zdrowotne, w tym ból,  cierpienie, lęk, z wyjątkiem znakowania zwierząt,

2) humanitarnym traktowaniu zwierząt – rozumie się przez to traktowanie  uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę,

3) konieczności bezzwłocznego uśmiercenia – rozumie się przez to  obiektywny stan rzeczy stwierdzony, w miarę możliwości, przez lekarza  weterynarii, polegający na tym, że zwierzę może dalej żyć jedynie  cierpiąc i znosząc ból, a moralnym obowiązkiem człowieka staje się  skrócenie cierpień zwierzęcia,

4) menażerii objazdowej – rozumie się przez to podmiot gospodarczy  prowadzący działalność w zakresie organizowania obwoźnych wystaw  zwierząt,

5) metodach alternatywnych w zakresie przeprowadzania doświadczeń –  rozumie się przez to nowoczesne metody badawcze, nie wymagające  przeprowadzania doświadczeń na żywym zwierzęciu,

6) ogłuszaniu zwierzęcia – rozumie się przez to metodę profesjonalnego  całkowitego wyłączenia świadomości zwierzęcia, trwającego aż do jego  śmierci,

7) okrutnych metodach w chowie i hodowli zwierząt – rozumie się przez to  działania lub zaniechania człowieka prowadzące w sposób oczywisty do  zmian patologicznych w organizmie zwierzęcia (somatycznych lub  psychicznych), zwłaszcza w postaci skutków znoszenia dotkliwego bólu,  przymuszania do określonego zachowania się (uległości) głodem,  pragnieniem, działaniem prądu elektrycznego (z wyjątkiem używania  pastuchów elektrycznych, treserów oraz urządzeń elektrycznych służących  do przepędu zwierząt) bądź innymi zabiegami tego rodzaju, w  szczególności karmienie i pojenie zwierząt przemocą,

8) okrutnym traktowaniu – rozumie się przez to wymienione w ustawie  przypadki znęcania się nad zwierzętami oraz inne postępowanie  właściciela bądź innej osoby, prowadzące do skutków porównywalnych ze  skutkami znęcania się,

9) pielęgnacji – rozumie się przez to wszystkie aspekty relacji pomiędzy  człowiekiem a zwierzęciem, w szczególności uruchamiane przez człowieka  zasoby materialne i niematerialne, aby uzyskać i utrzymać u zwierzęcia  stan fizyczny i psychiczny, w którym najlepiej ono znosi warunki  bytowania narzucone przez człowieka,

10) przeciążaniu zwierząt – rozumie się przez to zmuszanie do  nadmiernego wysiłku energetycznego, nie odpowiadającego możliwościom  kondycyjnym zwierzęcia ze względu na jego stan fizyczny i zdrowotny,

11) rażącym zaniedbaniu – rozumie się przez to drastyczne odstępstwo od  określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w  szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia,  brudu, nie leczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej  ciasnocie,

12) szczególnym okrucieństwie zabijającego zwierzę – rozumie się przez  to przedsiębranie przez sprawcę działań charakteryzujących się  drastycznością form i metod zadawania śmierci, a zwłaszcza zadawanie  śmierci w sposób wyszukany lub powolny, obliczony z premedytacją na  zwiększenie rozmiaru cierpień i czasu ich trwania,

13) ubojni – rozumie się przez to każdy zakład pozostajacy pod państwową  kontrolą sanitarną i weterynaryjną, przeznaczony do wykonywania uboju  zwierząt,

14) uwięzi – rozumie się przez to wszelkie urządzenia mechaniczne  krępujące swobodę ruchów zwierzęcia, w zakresie możliwości  przemieszczania się ponad ustalony zakres, jak też niektóre urządzenia  do kierowania ruchami zwierzęcia w sposób zamierzony przez człowieka,

15) właściwych warunkach bytowania – rozumie się przez to zapewnienie  zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku,  rasy, płci i wieku,

16) zwierzętach bezdomnych – rozumie się przez to zwierzęta domowe lub  gospodarskie, które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez  człowieka, a nie ma możliwości ustalenia ich właściciela lub innej  osoby, pod której opieką trwale dotad pozostawały,

17) zwierzętach domowych – rozumie się przez to zwierzęta tradycyjnie  przebywające wraz z człowiekiem w jego domu lub innym odpowiednim  pomieszczeniu, utrzymywane przez człowieka w charakterze jego  towarzysza,

18) zwierzętach gospodarskich – rozumie się przez to zwierzęta utrzymywane w celach hodowlanych i produkcyjnych,

19) zwierzętach laboratoryjnych – rozumie się przez to zwierzęta  utrzymywane specjalnie w celu wykorzystania w doświadczeniach naukowych,  w szczególności myszy, szczury, świnki morskie, chomiki syryjskie  (złote), króliki, psy, koty, przepiórki, w miejscach zatwierdzonych lub  zarejestrowanych przez odpowiedni organ władzy,

20) zwierzętach wykorzystywanych do celów specjalnych – rozumie się  przez to zwierzęta, których profesjonalna tresura oraz używanie odbywa  się na podstawie odrębnych przepisów, regulujących szczegółowe zasady  działania jednostek Polskich Sił Zbrojnych, Policji, Straży Granicznej i  innych formacji podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i  Administracji, służb kontroli celnej, ratownictwa oraz regulujących  zasady szkolenia i wykorzystania psów – przewodników osób ociemniałych.

 

Art. 5

Każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania.

 

Art. 6

6.1. Nieuzasadnione lub niehumanitarne zabijanie zwierząt oraz znęcanie się nad nimi jest zabronione.

6.2. Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo  świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności:

1) umyslne zranienie lub okaleczenie zwierzęcia, nie stanowiące dozwolonego prawem zabiegu lub doświadczenia na zwierzęciu,

2) doświadczenia na zwierzętach powodujące cierpienie, przeprowadzone z naruszeniem przepisów ustawy,

3) umyślne używanie do pracy lub w celach sportowych albo rozrywkowych  zwierząt chorych, w tym rannych lub kulawych, albo zmuszanie ich do  czynności mogących spowodować ból,

4) bicie zwierząt przedmiotami twardymi i ostrymi lub zaopatrzonymi w  urządzenia obliczone na sprawianie specjalnego bólu, bicie po głowie,  dolnej części brzucha, dolnych częściach kończyn,

5) przeciążanie zwierząt pociągowych i jucznych ładunkami w oczywisty  sposób nie odpowiadającymi ich sile i kondycji lub stanowi dróg lub  zmuszanie takich zwierząt do zbyt szybkiego biegu,

6) transport zwierząt, w tym zwierząt hodowlanych, rzeźnych i  przewożonych na targowiska, przenoszenie lub przepędzanie zwierząt w  sposób powodujący ich zbędne cierpienie i stres,

7) używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń  zmuszających zwierzę do przebywania w nienaturalnej pozycji,  powodujących zbędny ból, uszkodzenia ciała albo śmierć,

8) dokonywanie na zwierzętach zabiegów i operacji chirurgicznych przez  osoby nie posiadające wymaganych uprawnień bądź niezgodnie z zasadami  sztuki lekarsko-weterynaryjnej, bez zachowania koniecznej ostrożności i  oględności oraz w sposób sprawiający ból, któremu można było zapobiec,

9) złośliwe straszenie lub drażnienie zwierząt,

10) utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym  utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach  albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji,

11) porzucanie zwierzęcia, a w szczególności psa lub kota, przez  właściciela bądź przez inną osobę, pod której opieką zwierzę pozostaje,

12) stosowanie okrutnych metod w chowie i hodowli zwierząt,

13) przeprowadzanie na zwierzętach testów środków higienicznych i  kosmetycznych powodujących cierpienie, jeżeli znane są odpowiednie  metody alternatywne.

 

Art. 7

7.1 (1) Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być  czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji  wójta, burmistrza (prezydenta miasta) i przekazane do schroniska dla  zwierząt albo pod opiekę innej osoby lub instytucji. Decyzja podejmowana  jest z urzędu lub na wniosek Policji, lekarza weterynarii albo  inspektora Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce lub upoważnionego  przedstawiciela innej organizacji społecznej o podobnym statutowym celu  działania.

7.2 Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.

7.2.a. (2) Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje prawo  wniesienia odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 3  dni od daty doręczenia decyzji. Samorządowe kolegium odwoławcze  rozpoznaje odwołanie w terminie 7 dni.

7.3 W przypadkach nie cierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie  zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego  życiu, policjant, a także inspektor Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w  Polsce lub upoważniony przedstawiciel innej organizacji społecznej o  podobnym statutowym celu działania może odebrać mu zwierzę,  zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta),  celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania  zwierzęcia.

7.4 W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu,  utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego  dotychczasowego właściciela lub opiekuna.

7.5 Do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

7.6 (3) Odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w  trybie art. 35 ust. 3 przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie  karne w tej sprawiezostanie umorzone.

 

Art. 8

8.1 Programy nauczania i wychowania szkolnego we wszystkich typach szkół  powinny uwzględniać problematykę ochrony zwierząt oraz tworzenie  szkolnych organizacji przyjaciół zwierząt.

8.2 Minister Edukacji Narodowej, w porozumieniu z Ministrem Ochrony  Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Ministrem Rolnictwa i  Gospodarki Żywnościowej, ustala podstawy programowe nauczania w zakresie  problematyki, o której mowa w ust. 1.

8.3 (4) Zarząd województwa przygotowuje i wykonuje program  upowszechniania znajomości przepisów ustawy wśród rolników przez  wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego.

  1. (5) (skreślony).

 

Rozdział 2

Zwierzęta domowe

 

Art. 9

9.1. Kto utrzymuje zwierzę domowe, ma obowiązek zapewnić mu  pomieszczenie chroniące je przed zimnem, upałami i opadami  atmosferycznymi, z dostępem do światła dziennego, umożliwiające swobodną  zmianę pozycji ciała, odpowiednią karmę i stały dostęp do wody.

8.2 Uwięź, na której jest trzymane zwierzę, nie może powodować u niego  urazów ani cierpień oraz musi mu zapewnić możliwość niezbędnego ruchu.

 

Art. 10

10.1 Utrzymywanie psa rasy uznawanej za agresywną wymaga zezwolenia właściwego organu gminy.

10.2 Wykaz ras psów, o których mowa w ust. 1, oraz warunki wydawania  zezwoleń określi, w drodze rozporządzenia, Minister Spraw Wewnętrznych i  Administracji, po zasięgnięciu opinii Związku Kynologicznego w Polsce.

 

Art. 11

11.1 Zapewnianie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin.

11.2 Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z  Ministrem Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa określi, w  drodze rozporządzenia, zasady i warunki wyłapywania bezdomnych  zwierząt.

11.3 Wyłapywanie bezdomnych zwierząt oraz rozstrzyganie o dalszym  postępowaniu z nimi może odbywać się wyłącznie na mocy uchwały właściwej  rady gminy, podjętej po uzgodnieniu z państwowym lekarzem weterynarii  działającym na podstawie odrębnych przepisów oraz po zasięgnięciu opinii  upoważnionego przedstawiciela Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w  Polsce lub innej organizacji społecznej o podobnym statutowym celu  działania.

11.4 Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce oraz inne organizacje  społeczne o podobnym statutowym celu działania mogą zapewniać bezdomnym  zwierzętom opiekę i w tym celu prowadzić schroniska dla zwierząt, w  porozumieniu z właściwymi organami samorządu terytorialnego.

 

 

Rozdział 3

Zwierzęta gospodarskie

 

Art. 12

12.1 Kto utrzymuje zwierzęta gospodarskie jest obowiązany do zapewnienia im opieki i właściwych warunków bytowania.

12.2 Warunki chowu i hodowli zwierząt nie mogą powodować urazów i uszkodzeń ciała lub innych cierpień.

12.3 Zabrania się podawania zwierzętom w karmie hormonów wzrostu.

12.4 Zabrania się tuczu gęsi i kaczek na stłuszczone wątroby.

12.5 Obsada zwierząt ponad ustalone normy powierzchni dla danego gatunku, wieku i stanu fizjologicznego jest zabroniona.

12.6 Zabrania się importu zwierząt i produktów zwierzęcych uzyskanych w  wyniku chowu lub hodowli z naruszeniem przepisów niniejszej ustawy.

12.7 Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określi, w drodze  rozporządzenia, szczegółowe warunki utrzymywania poszczególnych gatunków  zwierząt gospodarskich.

 

Art. 13

13.1 (6) Wprowadzenie dotychczas nie stosowanej technologii chowu  zwierząt wymaga uzyskania zezwolenia wojewody, stwierdzającego, że  spełnia ona wymogi określone ustawą.

13.2 Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określi, w drodze  rozporządzenia, warunki, tryb i sposób wydawania zezwolenia, o którym  mowa w ust. 1.

 

Art. 14

14.1 Sposób i warunki używania zwierząt do pracy nie mogą stwarzać  nieuzasadnionego zagrożenia dla ich życia i zdrowia ani zadawać im  cierpienia.

14.2 Zabrania się w szczególności:

1) przeciążania zwierząt,

2) używania do pracy zwierząt chorych lub niedożywionych,

3) używania uprzęży, wędzideł, rzędów wierzchowych, juków, podków,  pojazdów lub narzędzi mogących, ze względu na zły stan techniczny lub  niewłaściwą konstrukcję, spowodować obrażenia ciała lub śmierć  zwierzęcia,

4) używania do popędzania zwierząt przedmiotów lub narzędzi, które mogą spowodować okaleczenie zwierzęcia,

5) zmuszania do wyczerpującego kłusu lub galopu zwierząt ciągnących ładunek,

6) używania do zrywki drewna koni poniżej piątego roku życia.

14.3 Osoba wykorzystująca zwierzęta do pracy ma obowiązek zapewnić im, w  ciągu każdej doby, wypoczynek dla regeneracji sił, właściwy dla danego  gatunku.

 

 

Rozdział 4

Zwierzęta wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych

 

Art. 15

15.1 Warunki występów, treningów i tresury oraz metody postępowania ze  zwierzętami wykorzystywanymi do celów rozrywkowych, widowiskowych,  filmowych, sportowych i specjalnych nie mogą zagrażać ich życiu i  zdrowiu ani powodować cierpienia.

15.2 Warunki występów zwierząt, o których mowa w ust. 1, muszą być  określone w scenariuszu lub odpowiednim programie, zatwierdzonym przez  osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje.

15.3 Zabrania się stosowania wobec zwierząt farmakologicznych i mechanicznych metod i środków dopingujących.

15.4 Zwierzęta, o których mowa w ust. 1, powinny mieć zapewniony  właściwy wypoczynek. Zabrania się w szczególności wykorzystywania tych  zwierząt bezpośrednio po transporcie, bez regeneracji  wypoczynkowo-ruchowej.

15.5 Zwierzętom, o których mowa w ust. 1, należy zapewnić opiekę lekarsko-weterynaryjną.

15.6 Minister Kultury i Sztuki w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i  Gospodarki Żywnościowej określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb  przyznawania uprawnień osobom odpowiedzialnym za przestrzeganie  warunków, o których mowa w ust. 2.

 

Art. 16

Zabrania się wykorzystywania zwierząt w widowiskach i sportach noszących  znamiona okrucieństwa, w szczególności zabrania się organizowania walk z  udziałem byków, psów, kogutów.

 

Art. 17

17.1 Do tresury i pokazów dla celów widowiskowo-rozrywkowych mogą być  wykorzystywane tylko zwierzęta urodzone i wychowane w niewoli i tylko  takie, którym mogą być zapewnione warunki egzystencji stosowne do  potrzeb danego gatunku.

17.2 Tresura zwierząt dla celów widowiskowo-rozrywkowych i obronnych  może być prowadzona tylko przez osobę posiadającą odpowiednie  kwalifikacje zawodowe, w sposób nie powodujący cierpienia zwierzęcia.

17.3 Nie wolno prowadzić tresury zwierząt wyłącznie w celu zwiększenia ich agresywności.

17.4 Zabrania się zmuszania zwierząt do wykonywania czynności, które powodują ból lub są sprzeczne z ich naturą.

17.5 Zabrania się działalności menażerii objazdowych.

17.6 Zabrania się propagowania lub upowszechniania drastycznych scen  zabijania, zadawania cierpienia lub innej przemocy, ze strony człowieka,  której ofiarami są zwierzęta, chyba że sceny te mają na celu  napiętnowanie okrutnego zachowania wobec zwierząt.

17.7 Do zwierząt, o których mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 9.

17.8 Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w porozumieniu z  Ministrem Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa określi, w  drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki utrzymywania poszczególnych  gatunków zwierząt wykorzystywanych do celów rozrywkowych, widowiskowych,  filmowych, sportowych i specjalnych.

17.9 Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w drodze  rozporządzenia, tryb i szczegółowe warunki nadawania uprawnień osobom, o  których mowa w ust. 2.

 

Art. 18

18.1 Zwierzęta wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych,  filmowych, sportowych i specjalnych mogą być przetrzymywane, hodowane i  prezentowane jedynie w stadninach, cyrkach lub bazach cyrkowych oraz w  miejscach przeznaczonych dla zwierząt wykorzystywanych do celów  specjalnych, pod nadzorem państwowej służby weterynaryjnej.

18.2 Przetrzymywanie, hodowla lub prezentacja zwierząt, o których mowa w  ust. 1, musi być wykonywana w sposób gwarantujący bezpieczeństwo ludzi i  zwierząt.

 

 

Rozdział 5

Zwierzęta w ogrodach zoologicznych

 

Art. 19

19.1 W ogrodach zoologicznych utrzymuje się tylko zwierzęta urodzone i  wychowane w niewoli, a inne zwierzęta jedynie wtedy, gdy wymaga tego  dobro osobnika, populacji lub gatunku oraz cele dydaktyczne.

19.2 Do ogrodów zoologicznych sprowadza się tylko te zwierzęta, którym  ogród zoologiczny może zapewnić warunki egzystencji stosowne do potrzeb  danego gatunku.

19.3 Nie należy doprowadzać do rozmnażania zwierząt, których potomstwu nie zapewni się właściwej egzystencji.

19.4 (7) Utworzenie nowego ogrodu zoologicznego wymaga uzyskania zezwolenia starosty.

 

Art. 20

Zabrania się utrzymywania i hodowli poza ogrodami zoologicznymi i  właściwymi placówkami naukowymi oraz cyrkami zwierząt drapieżnych i  jadowitych groźnych dla życia ludzi bądź zwierząt.

 

 

Rozdział 6

Zwierzęta wolno żyjące (dzikie)

 

Art. 21

Zwierzęta wolno żyjące stanowią dobro ogólnonarodowe i powinny mieć  zapewnione warunki rozwoju i swobodnego bytu, z wyjątkiem tych, o  których mowa w art. 23 ust. 1.

 

Art. 22

22.1. (8) Zabrania się wchodzenia w posiadanie zwierząt wolno żyjących (dzikich) w celu:

1) preparowania zwłok zwierzęcych,

2) tworzenia kolekcji – bez zezwolenia wojewody.

22.2 Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa  określi, w drodze rozporządzenia, zasady pozyskiwania zwierząt przez  preparatorów i kolekcjonerów, zasady ich kontrolowania oraz warunki,  sposób i tryb wydawania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1.

 

Art. 23

23.1 Zwierzęta, które stanowią zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki człowieka, mogą być zwalczane.

23.2 (9) Wojewoda, po zasięgnięciu opinii Państwowej Rady Ochrony  Przyrody, Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce oraz Polskiego  Związku Łowieckiego, określi, w drodze rozporządzenia, warunki, czas i  sposoby zwalczania zwierząt, o których mowa w ust. 1.

 

Rozdział 7

Transport zwierząt

 

Art. 24

24.1 Transport zwierząt odbywa się środkami do tego celu przystosowanymi  i jest prowadzony w odpowiednich warunkach, a w szczególności:

1) zwierzęta muszą być prawidłowo ulokowane, a używane uwięzi nie mogą im krępować leżenia i wstawania w czasie transportu,

2) podłogi pojazdów używanych do transportu powinny mieć odpowiednią  nawierzchnię, zapewniającą przyczepność kończyn oraz umożliwiającą  utrzymanie higieny,

3) środki transportu zwierząt powinny spełniać warunki utrzymania  odpowiedniej temperatury, wentylacji, przestrzeni oraz naturalnej  pozycji,

4) w trakcie dłuższego transportu zwierzęta muszą mieć zapewnioną odpowiednio często wodę i karmę oraz odpoczynek,

5) zwierzętom chorym lub rannym zapewnia się niezwłocznie pomoc weterynaryjną,

6) zwierzęta wwożone do kraju oraz wywożone za granicę muszą być  wiezione najkrótszą drogą i bez zbędnych postojów, a ich odprawa  graniczna odbywa się poza kolejnością.

24.2 Zabrania się:

1) transportu zwierząt w okresie okołoporodowym oraz młodych zwierząt  oddzielonych od matek, niezdolnych do przyjmowania stałych pokarmów,

2) przeładunku zwierzat bez odpowiedniego zabezpieczenia.

24.3 Zwierzęta padłe oraz zwierzęta nie nadające się do dalszego transportu muszą być usunięte na pierwszym postoju.

24.4 Odpowiedzialność za nieprzestrzeganie zasad i warunków wykonywania transportu, określonych w ust. 1-3, ponosi przewoźnik.

24.5 Minister Transportu i Gospodarki Morskiej w porozumieniu z  Ministrem Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz Ministrem Ochrony  Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa określi, w drodze  rozporządzenia, szczegółowe zasady i warunki transportu zwierząt oraz  maksymalny czas transportu dla danego gatunku i przedziału wiekowego  zwierząt oraz sposób postępowania ze zwierzętami chorymi oraz padłymi.

 

Art. 25

Prowadzący pojazd mechaniczny, który potrącił zwierzę, obowiązany jest, w  miarę możliwości, do zapewnienia mu stosownej pomocy lub zawiadomienia  jednej ze służb, o których mowa w art. 33 ust. 3.

 

Art. 26

26.1 Zabrania się przetrzymywania, obrotu oraz przewożenia przez granicę  państwa, bez wymaganego zezwolenia, zwierząt, ich części i produktów  pochodnych, podlegających ograniczeniom na podstawie umów  międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest stroną.

26.2 Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa  ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz zwierząt, których  przetrzymywanie, obrót i przewożenie podlega ograniczeniom, oraz określi  warunki, tryb i sposób wydawania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1.

 

 

Rozdział 8

Zabiegi na zwierzętach

 

Art. 27

27.1 Zabiegi lekarsko-weterynaryjne na zwierzętach są dopuszczalne dla  ratowania ich życia lub zdrowia oraz dla koniecznego ograniczenia  populacji i mogą być przeprowadzane wyłącznie przez osoby uprawnione.

27.2 Zabiegi lekarsko-weterynaryjne i zootechniczne wykonywane na  zwierzętach lub inne zabiegi wynikające z technologii produkcji, bądź  związanych z nią schorzeń, mogą być wykonywane wyłącznie przez osoby  uprawnione, z zachowaniem koniecznej ostrożności i oględności, by  ograniczyć cierpienie i stres zwierząt.

27.3 Zabiegi powodujące ból wykonuje się w znieczuleniu ogólnym albo  miejscowym, z wyjątkiem tych zabiegów, które według zasad sztuki  weterynaryjnej wykonuje się bez znieczulenia.

 

 

Rozdział 9

Procedury doświadczalne z użyciem zwierząt

 

Art. 28

28.1 Doświadczenia i testy na zwierzętach są dopuszczalne tylko wtedy,  gdy są konieczne do badań naukowych, dydaktyki w szkołach wyższych lub  ochrony zdrowia ludzi bądź zwierząt, jeżeli celów tych nie można  osiągnąć w inny sposób z powodu braku odpowiednich metod alternatywnych.  Osoba, która ma przeprowadzać doświadczenia i testy na zwierzętach, ma  obowiązek korzystać z międzynarodowej informacji w danej dziedzinie  nauki, by wyeliminować powtarzalność doświadczeń, jeżeli nie są one  konieczne.

28.2 W celu opiniowania doświadczeń i testów, o których mowa w ust. 1,  tworzy się Krajową Komisję Etyczną do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach,  zwaną dalej „Krajową Komisją Etyczną”, oraz lokalne, w szczególności  międzyuczelniane lub uczelniane, komisje etyczne do spraw doswiadczeń na  zwierzętach, zwane dalej „lokalnymi komisjami etycznymi”.

28.3 Przewodniczący Komitetu Badań Naukowych powołuje Krajową Komisję  Etyczną, licząca 15 członków, w skład której wchodzą przedstawiciele  nauk biologicznych, medycznych, weterynaryjnych, humanistycznych oraz  przedstawiciele organizacji pozarządowych, których statutowym celem  działania jest ochrona zwierząt.

28.4 Krajowa Komisja Etyczna powołuje lokalne komisje etyczne, liczące  od 5 do 15 członków, w skład których wchodzą przedstawiciele nauk  biologicznych, medycznych, weterynaryjnych, humanistycznych oraz  przedstawiciele organizacji pozarządowych, których statutowym celem  działania jest ochrona zwierząt.

28.5 Krajowa Komisja Etyczna ustala ogólne zasady funkcjonowania  lokalnych komisji etycznych i wydawania przez nie opinii o  dopuszczalności przeprowadzania doświadczeń i testów na zwierzętach oraz  rozpatruje odwołania od opinii lokalnych komisji etycznych. Zezwolenie  na prowadzenie badań wydaje kierownik placówki upoważnionej do  przeprowadzania doświadczeń i testów na zwierzętach, o której mowa w  ust. 8, biorąc pod uwagę w szczególności opinię odpowiedniej komisji  etycznej.

28.6 W obradach Krajowej Komisji Etycznej oraz lokalnych komisji  etycznych nie mogą uczestniczyć z prawem głosu osoby, których dotyczy  wydawana opinia.

28.7 Zabrania się przeprowadzania doświadczeń i testów na zwierzętach  bez uprzedniego uzyskania pozytywnej opinii lokalnej komisji etycznej.

28.8 Doświadczenia i testy na zwierzętach mogą być przeprowadzane  wyłącznie w wyznaczonych placówkach naukowych szkół wyższych,  instytutach naukowo-badawczych, jednostkach Polskiej Akademii Nauk,  urzędowych laboratoriach weterynaryjnych oraz placówkach produkujących  leki i biopreparaty, przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje  oraz indywidualne zezwolenie wydane przez kierownika właściwej placówki  naukowej.

28.9 Procedura doświadczeń i testów przeprowadzanych na zwierzętach musi  być zgodna z opinią lokalnej komisji etycznej, o której mowa w ust. 7, i  podlega kontroli.

 

Art. 29

29.1 Do doświadczeń i testów należy używać zwierząt umożliwiających  uzyskanie celu naukowego lub diagnostycznego, głównie pochodzących z  hodowli, o których mowa w ust. 2.

29.2. (10) Hodowlę zwierząt laboratoryjnych można prowadzić po uzyskaniu zezwolenia wojewódzkiego lekarza weterynarii.

29.3 Zwierzęta przetrzymywane w zwierzętarniach muszą mieć  zagwarantowane odpowiednie dla gatunku warunki utrzymania, możliwość  ruchu, dostateczne zaopatrzenie w karmę i wodę oraz opiekę zapewniającą  dobre samopoczucie i zdrowie.

29.4 Minister Edukacji Narodowej oraz Minister Rolnictwa i Gospodarki  Żywnościowej w porozumieniu z ministrami nadzorującymi placówki, o  których mowa w art. 28 ust. 8, określą, w drodze rozporządzenia,  warunki, jakim powinny odpowiadać hodowle zwierząt laboratoryjnych, oraz  warunki, tryb i sposób wydawania zezwolenia, o którym mowa w ust. 2.

 

Art. 30

30.1 Doświadczenia powodujące ból lub inne cierpienie należy  przeprowadzać w znieczuleniu ogólnym albo miejscowym i tylko raz na tym  samym zwierzęciu, chyba że natura doświadczenia wymaga jego powtórzenia.  Tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy dobro nauki tego wymaga, można  dokonać doświadczenia bez znieczulenia.

30.2 Doświadczenia i prace badawcze, o których mowa w ust. 1, wymagają każdorazowej zgody właściwej lokalnej komisji etycznej.

30.3 Zwierzę o wyższym rozwoju czynności psychicznych poddane  doświadczeniu, zdolne do życia, powinno być leczone i przekazane w  miejsce umożliwiające mu dalszą egzystencję.

30.4 Zwierzę poddane doświadczeniu, w wyniku którego nastąpiła rozległa  interwencja chirurgiczna, a natura doświadczenia nie wymaga utrzymania  go przy życiu i poddania leczeniu, uśmierca się przed przebudzeniem z  narkozy.

 

Art. 31

Zabrania się:

1) pozbawiania zwierząt używanych do doświadczeń zdolności wydawania głosu,

2) przeprowadzania na zwierzętach testów środków kosmetycznych oraz  testów środków higienicznych, jeżeli dostępne są metody alternatywne,

3) przeprowadzania dla celów dydaktycznych doświadczeń na zwierzętach,  powodujących ich zbędne cierpienie, jeżeli cel ten można osiągnąć w inny  sposób.

 

Art. 32

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi:

1) wykaz placówek naukowych uprawnionych do przeprowadzania doświadczeń na zwierzętach,

2) szczegółowe zasady powoływania, organizację, działalność oraz  finansowanie Krajowej Komisji Etycznej oraz lokalnych komisji etycznych,  o których mowa w art. 28 ust. 3 i 4,

3) warunki oraz tryb wydawania i cofania uprawnień do wykonywania  doświadczeń na zwierzętach oraz kwalifikacje osób kierujących  doświadczeniami,

4) szczegółowe warunki przeprowadzania doświadczeń na zwierzętach oraz sposób i tryb ich kontrolowania,

5) sposób prowadzenia rejestru zwierząt laboratoryjnych oraz dokumentacji doświadczeń na tych zwierzętach,

6) warunki bytowe w hodowlach zwierząt laboratoryjnych i zwierzętarniach.

 

Rozdział 10

Uśmiercanie zwierząt

 

Art. 33 33.1 Uśmiercanie zwierząt może być uzasadnione wyłącznie:

1) potrzebą gospodarczą,

2) względami humanitarnymi,

3) koniecznością sanitarną,

4) nadmierną agresywnością, powodującą bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzkiego,

5) potrzebami nauki, z zastrzeżeniem przepisów rozdziału 9.

33.2 Jeżeli zachodzą przyczyny, o których mowa w ust. 1 pkt 2-5, zwierzę  może być uśmiercone za zgodą właściciela, a w braku jego zgody, na  podstawie orzeczenia lekarza weterynarii. Ustalenie właściciela i  uzyskanie jego zgody nie dotyczy zwierząt chorych na choroby zwalczane z  urzędu.

33.3 W przypadku konieczności bezzwłocznego uśmiercenia, w celu  zakończenia cierpień zwierzęcia, potrzebę jego uśmiercenia stwierdza  lekarz weterynarii, inspektor Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w  Polsce lub innej organizacji o podobnym statutowym celu działania,  funkcjonariusz Policji, straży miejskiej lub gminnej, Straży Granicznej,  pracownik Służby Leśnej lub Służby Parków Narodowych, strażnik  Państwowej Straży Łowieckiej, strażnik łowiecki lub strażnik Państwowej  Straży Rybackiej.

33.4 W sytuacji, o której mowa w ust. 3, dopuszczalne jest użycie broni palnej przez osobę uprawnioną.

 

Art. 34

34.1 Zwierzę kręgowe w ubojni może zostać uśmiercone tylko po uprzednim  pozbawieniu świadomości przez osoby posiadające odpowiednie  kwalifikacje.

34.2 Pomieszczenie poczekalni przedubojowej powinno być izolowane  akustycznie i oddzielone przegrodą od pomieszczenia przeznaczonego do  pozbaw